LEGAL AUTO ACADEMIE • AUTOBEDRIJVEN

RI&E voor autobedrijven: verplichtingen en toezicht

Heeft uw autobedrijf personeel? Dan moet u een RI&E hebben: een Risico-Inventarisatie en -Evaluatie. Daarin staat welke risico’s het werk in uw bedrijf meebrengt en wat u eraan doet. Op deze pagina leest u wat erin moet, wanneer u hem bijwerkt en hoe de Nederlandse Arbeidsinspectie controleert.

RI&E Arbo Toezicht

Preventiemedewerker met een checklist op een tablet in de werkplaats van een autobedrijf, met een auto op de hefbrug en afzuiging op de uitlaat van een andere auto.

In het kort

WANNEER SPEELT DIT?

Wanneer speelt dit?

De RI&E is geen formulier voor de la. Het is de basis van uw arbobeleid: het beleid voor veilig en gezond werken. Zonder actuele RI&E weet u niet goed welke risico’s uw medewerkers lopen, en kunt u dat ook niet laten zien.

U krijgt een brief van de Arbeidsinspectie met een verzoek om uw RI&E.

U neemt voor het eerst personeel aan, ook een stagiair of uitzendkracht.

U begint met nieuw werk, zoals onderhoud aan elektrische auto’s of schadeherstel.

Er is een ongeval of bijna-ongeval gebeurd in de werkplaats.

Uw RI&E is ouder dan drie jaar, of niemand weet waar hij is.

JURIDISCHE KERN

Wat is een RI&E?

De Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) verplicht iedere werkgever om schriftelijk vast te leggen welke risico’s het werk voor de werknemers meebrengt. Dat is de RI&E (artikel 5 Arbowet). Er staan in:

Inventarisatie

Welke gevaren zijn er, per afdeling en per taak?

Evaluatie

Hoe groot is elk risico, hoe vaak komt het voor en wie loopt het?

Bijzondere groepen

Risico’s voor bijvoorbeeld jongeren, stagiairs en zwangere medewerkers.

Iedere werknemer moet de RI&E kunnen inzien. Werkt er een uitzendkracht bij u, dan geeft u vooraf aan het uitzendbureau door welke gevaren er op de werkplek zijn en welke maatregelen u neemt.

U heeft ook een preventiemedewerker nodig: een medewerker die helpt bij de arbozorg. Met maximaal 25 werknemers mag u die taak zelf doen.

Officiële bronnen: Arbeidsomstandighedenwet (art. 5, 13 en 14) en de uitleg van de Nederlandse Arbeidsinspectie.

WERKPLAATS

Waarom een RI&E belangrijk is voor een garage of autobedrijf

In een autobedrijf komen veel risico’s samen. De meeste zitten in de werkplaats:

Hefbruggen en kuilen

Werken onder een auto, vallende onderdelen, periodieke keuring van de brug.

Elektrische auto's

Hoogvoltage bij hybride en elektrische auto’s. De branche werkt met de norm NEN 9140.

Schadeherstel en spuiterij

Lak met isocyanaten, slijpstof en oplosmiddelen.

Geluid

Slagmoersleutels, compressors en plaatwerk.

Fysieke belasting

Tillen van banden, accu’s en onderdelen, werken in een gedraaide houding.

Brand

Brandstof, oplosmiddelen en lithium-ionaccu’s.

Slaat u accu’s van elektrische auto’s op, lees dan ook over PGS 37-2 en de opslag van lithium-ionaccu’s. De risico’s van die opslag horen ook in uw RI&E.

PLAN VAN AANPAK

Het plan van aanpak

De RI&E beschrijft de risico’s. Het plan van aanpak beschrijft wat u eraan doet. Het is een verplicht onderdeel van de RI&E. Per risico legt u vast:

OnderdeelWat legt u vast?
MaatregelWat gaat u doen? Pak het risico eerst bij de bron aan, pas daarna met persoonlijke beschermingsmiddelen.
VerantwoordelijkeWie zorgt ervoor dat de maatregel wordt uitgevoerd?
TermijnWanneer is de maatregel klaar? Dit is wettelijk verplicht.
StatusIs de maatregel uitgevoerd, en werkt hij?

Eerst de bron, dan de mens. De Arbowet schrijft een vaste volgorde voor: eerst het gevaar weghalen of verminderen, dan collectieve maatregelen zoals afzuiging, dan individuele maatregelen, en pas als laatste persoonlijke beschermingsmiddelen zoals een masker.

GEVAARLIJKE STOFFEN

Gevaarlijke stoffen en werkplaatsrisico's

Gevaarlijke stoffen zijn in veel autobedrijven het grootste gezondheidsrisico. Ze vragen een eigen plek in de RI&E, met een lijst van de stoffen die u gebruikt. Denk aan:

Uitlaatgassen

Dieselmotoremissie geldt als kankerverwekkend. Zuig uitlaatgassen direct af bij de uitlaat.

Oplosmiddelen

Remmenreiniger, ontvetters, verdunners en brandstof.

Lak en kit

Isocyanaten in 2K-lak kunnen astma veroorzaken.

Lasrook en slijpstof

Bij plaatwerk en schadeherstel.

Asbest

In oude remvoeringen, koppelingsplaten en pakkingen van klassiekers.

Vloeistoffen

Accuzuur, koelvloeistof, remvloeistof en koudemiddel van de airco.

Werkt een medewerker met kankerverwekkende stoffen, dan gelden extra regels. U moet dan onder meer bijhouden wie aan die stoffen wordt blootgesteld.

ACTUALISEREN EN TOETSEN

Wanneer actualiseren en wanneer toetsen?

De wet noemt geen vaste termijn. U past de RI&E aan als de ervaring, de werkmethoden, de werkomstandigheden of nieuwe kennis daar aanleiding toe geven. De branche adviseert om de RI&E daarnaast om de drie jaar te controleren. Voorbeelden van een reden om bij te werken:

Verbouwing of verhuizing

Een nieuwe werkplaats, spuitcabine of opslagruimte.

Nieuw werk

Onderhoud aan elektrische auto’s, schadeherstel of APK.

Na een ongeval

Of na een bijna-ongeval of een ziekmelding door het werk.

Toetsing door een deskundige

Een gecertificeerde deskundige, of de arbodienst, moet de RI&E toetsen en daarover adviseren (artikel 14 Arbowet). Die toetsing is niet verplicht als:

  • het werk van al uw werknemers samen niet meer dan 40 uur per week is; of
  • u in de regel niet meer dan 25 werknemers heeft en een erkend RI&E-instrument voor uw branche gebruikt.

Voor de mobiliteitsbranche is er een erkende branche-RI&E, onder meer via OOMT en BOVAG.

TOEZICHT

Toezicht: de Arbeidsinspectie en uw documenten

De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert of bedrijven een RI&E en een plan van aanpak hebben. Eind 2025 kondigde BOVAG aan dat de Arbeidsinspectie de autobranche met een steekproef gaat controleren. Zo gaat dat meestal:

Verzoek om documenten

U krijgt een brief en moet binnen korte tijd uw RI&E en plan van aanpak digitaal aanleveren.

Bezoek op de werkvloer

Zijn de documenten niet in orde, dan kan een inspecteur langskomen.

Maatregelen

Ontbreekt de RI&E of het plan van aanpak, dan kan direct een boete volgen. Is het onvolledig, dan kan een eis tot naleving volgen.

Zorg dat deze stukken paraat liggen: de RI&E, het plan van aanpak, het toetsingsrapport (of het bewijs dat u een erkend branche-instrument gebruikt), de lijst met gevaarlijke stoffen, keuringsrapporten van hefbruggen en andere arbeidsmiddelen, en bewijs van instructie aan medewerkers.

Ook buiten een inspectie telt de RI&E. Raakt een medewerker gewond, dan moet de werkgever laten zien dat hij genoeg heeft gedaan om dat te voorkomen (artikel 7:658 BW). Een actuele RI&E en aantoonbare instructie spelen daarbij een grote rol.

Valt een medewerker daarna langdurig uit? Lees dan over de Wet verbetering poortwachter en uw plichten bij re-integratie.

STAPPENPLAN

Stappenplan: uw RI&E op orde

Zo brengt u uw RI&E stap voor stap op orde:

Infographic: de RI&E-cyclus voor een autobedrijf. 1 Inventariseren: welke gevaren zijn er in werkplaats, magazijn en kantoor? 2 Evalueren: hoe groot is elk risico en wie loopt het? 3 Plan van aanpak: maatregelen, verantwoordelijke en termijn. 4 Toetsen: door een gecertificeerde deskundige, tenzij een vrijstelling geldt. 5 Uitvoeren: maatregelen nemen, medewerkers instrueren en toezicht houden. 6 Actualiseren: bij nieuwe werkzaamheden, apparatuur of na een ongeval. Typische werkplaatsrisico's: uitlaatgassen en dieselmotoremissie, oplosmiddelen en remmenreiniger, isocyanaten in lak, lasrook, hoogvoltage bij elektrische auto's, werken onder de hefbrug, tillen van banden en onderdelen. Paraat bij een inspectie: de RI&E, het plan van aanpak, het toetsingsrapport, instructies, keuringen van arbeidsmiddelen en de gevaarlijke-stoffenlijst.
Infographic: de RI&E-cyclus voor een autobedrijf. 1 Inventariseren: welke gevaren zijn er in werkplaats, magazijn en kantoor? 2 Evalueren: hoe groot is elk risico en wie loopt het? 3 Plan van aanpak: maatregelen, verantwoordelijke en termijn. 4 Toetsen: door een gecertificeerde deskundige, tenzij een vrijstelling geldt. 5 Uitvoeren: maatregelen nemen, medewerkers instrueren en toezicht houden. 6 Actualiseren: bij nieuwe werkzaamheden, apparatuur of na een ongeval. Typische werkplaatsrisico's: uitlaatgassen en dieselmotoremissie, oplosmiddelen en remmenreiniger, isocyanaten in lak, lasrook, hoogvoltage bij elektrische auto's, werken onder de hefbrug, tillen van banden en onderdelen. Paraat bij een inspectie: de RI&E, het plan van aanpak, het toetsingsrapport, instructies, keuringen van arbeidsmiddelen en de gevaarlijke-stoffenlijst.
  1. Inventariseer de gevaren. Loop werkplaats, magazijn, showroom en kantoor door. Betrek uw medewerkers.
  2. Evalueer de risico’s. Hoe groot is elk risico en wie loopt het?
  3. Maak het plan van aanpak. Per risico een maatregel, een verantwoordelijke en een termijn.
  4. Laat toetsen, als dat moet. Door een gecertificeerde deskundige, tenzij u een vrijstelling heeft.
  5. Voer de maatregelen uit. Instrueer medewerkers en houd toezicht.
  6. Houd de RI&E actueel. Bij nieuw werk, nieuwe apparatuur of na een ongeval.

NIET DOEN

Veelgemaakte fouten met de RI&E

Een RI&E zonder plan van aanpak

Zonder maatregelen en termijnen is de RI&E niet compleet.

Een RI&E van jaren geleden

Nieuw werk zoals EV-onderhoud staat er dan niet in.

Een kant-en-klaar document kopiëren

De RI&E moet over uw eigen bedrijf gaan.

Medewerkers niet betrekken

Zij kennen de risico’s op de werkvloer het beste.

Toetsing overslaan zonder vrijstelling

Controleer of u echt onder de uitzondering valt.

Maatregelen niet vastleggen

Wat niet op papier staat, kunt u niet laten zien.

Voorbeeld

Praktijkvoorbeeld: een brief van de Arbeidsinspectie

Een garagebedrijf met twaalf medewerkers krijgt een brief van de Arbeidsinspectie. Het bedrijf moet binnen korte tijd de RI&E en het plan van aanpak insturen.

De RI&E is vijf jaar oud. Het onderhoud aan elektrische auto’s en de nieuwe spuitcabine staan er niet in. De eigenaar werkt de RI&E bij met het erkende branche-instrument. Samen met de preventiemedewerker maakt hij een plan van aanpak met termijnen.

Omdat het bedrijf minder dan 25 werknemers heeft en een erkend instrument gebruikt, is toetsing niet nodig. De documenten worden op tijd ingestuurd.

Dit voorbeeld is bedacht en dient alleen als illustratie. De uitkomst van een echte zaak hangt af van de feiten en het bewijs.

COMPLIANCE

Een brief van de Arbeidsinspectie of een boete?

Moet u uw RI&E aanleveren, heeft u een eis tot naleving of een boete gekregen, of is er een ongeval gebeurd? Dan kan een individuele juridische beoordeling nodig zijn. Houd uw RI&E, het plan van aanpak en de correspondentie bij de hand.

Na aanmelding ontvangt u informatie over de werkwijze, benodigde documenten en kosten.