Expertisegebied · Verkeersrecht & Verzekeringen

Verkeersrecht: rijbewijs, CBR, verkeersboetes en autoverzekering

Zodra een kenteken op uw naam staat, lopen er verplichtingen die dag en nacht doortellen. De overheid controleert die niet steekproefsgewijs, maar door registers met elkaar te vergelijken.

Wij leggen uit welke plichten aan uw kenteken hangen, hoe een boete van het CJIB ontstaat, en wat er gebeurt wanneer uw rijbewijs wordt ingevorderd.

Feature afbeelding — hero (43) kentekenplaat en documenten op een bureau

HomeVerkeersrecht & Verzekeringen

Geschreven en juridisch gecontroleerd door Thomas V

Laatst herzien: september 16, 2026

Snelle wegwijzer

Waar loopt u tegenaan?

Kies de situatie die het dichtst bij de uwe komt. U ziet meteen welke instantie beslist, welke termijn loopt en waar u verder leest.

Ik weet niet of mijn auto verzekerd is

Status controleren bij de RDW

Ik kreeg een boete voor onverzekerd staan

Brief van het CJIB na een registercontrole

Is mijn rijbewijs nog geldig?

Geldigheid en categorieën nakijken

Mijn rijbewijs is ingevorderd

Na een snelheids- of alcoholcontrole

Mijn auto staat stil en ik gebruik hem niet

Geldt de verzekeringsplicht dan ook?

Ik vind de boete onterecht

Bezwaar of verzet, en binnen welke termijn

In beeld

Waarom de brief altijd op uw naam valt

Niet de auto en niet de bestuurder, maar de tenaamstelling bepaalt wie de rekening krijgt. Deze korte video laat zien hoe dat werkt.

Onze expertises

Onze expertises binnen dit vakgebied

Is mijn auto verzekerd?

Controleer de WAM-status van uw kenteken, en lees waarom het register soms iets anders zegt dan uw polis.
Lees meer →

RDW rijbewijs check

Tot wanneer is uw rijbewijs geldig, welke categorieën staan erop, en wat kost rijden met een verlopen document?
Lees meer →

Rijbewijs ingevorderd & CBR

De beslissing van het OM, de klaagschriftprocedure en het losstaande onderzoek van het CBR.
Lees meer →

Uw tenaamstelling

Welke plichten hangen aan uw kenteken?

Illustratie van twee gekoppelde registers waarin één verzekeringsregistratie ontbreekt
Twee registers naast elkaar (3:4)

De meeste autobezitters denken dat de verplichtingen bij de auto horen. Dat is te smal. Ze horen bij de tenaamstelling: de registratie van het kenteken op uw naam. Zolang die registratie loopt, lopen de plichten mee.

Dat is het punt dat in de praktijk het vaakst misgaat. De auto staat stil op de oprit, is kapot, is al verkocht maar nog niet gevrijwaard, of staat bij een handelaar. In al die gevallen denkt de eigenaar dat er niets loopt — en in al die gevallen loopt de WA-verzekeringsplicht gewoon door.

De overheid controleert dat niet langs de weg, maar in de administratie. De RDW vergelijkt het verzekeringsregister met het kentekenregister. Ontbreekt er een registratie, dan volgt er een sanctie via het CJIB. Daar komt geen agent aan te pas, en het herhaalt zich zolang de situatie niet is hersteld.

Verplichtingen die zijn gekoppeld aan de tenaamstelling van een kenteken
VerplichtingHoe er wordt gecontroleerd
WA-verzekering (WAM)Automatische vergelijking van het verzekeringsregister met het kentekenregister. Geen agent nodig.
Geldige APKAutomatisch, op de vervaldatum in het kentekenregister. Daarnaast bij staandehouding.
MotorrijtuigenbelastingLoopt automatisch mee met de tenaamstelling, via de Belastingdienst.
Geldig rijbewijsHangt aan de bestuurder, niet aan het kenteken. Het document wordt in principe voor tien jaar afgegeven en wordt vastgesteld bij staandehouding.
Vrijwaring na verkoopZonder vrijwaringsbewijs blijft de tenaamstelling staan, en dus ook alle plichten hierboven.

Grondslag: de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen op wetten.overheid.nl en geldigheid rijbewijs op rdw.nl (gecontroleerd op 15 september 2026). Eén uitzondering: bij een geschorst kenteken pauzeren de verzekerings-, APK- en belastingplicht, zolang het voertuig niet op de openbare weg staat en er niet mee wordt gereden. Schorsen kan voor één, twee of drie jaar.

Wat kost het als u niet voldoet?

De hoogte van deze boetes wordt vastgesteld door het Openbaar Ministerie; het CJIB verstuurt en int ze. Dit zijn de bedragen die de RDW noemt voor het ontbreken van een verzekering of een APK-goedkeuring.

Boetebedragen bij het ontbreken van een verzekering of APK-goedkeuring
SituatieVoertuigBedrag
Geen verzekeringPersonenauto, kampeerauto, bedrijfsauto of motor€ 500
Geen verzekeringBrom- en snorfiets€ 480
Geen APK-goedkeuringLicht voertuig, tot en met 3.500 kg€ 190
Geen APK-goedkeuringZwaar voertuig, boven 3.500 kg€ 500

Bron: boetebedragen verzekering en APK op rdw.nl. Gecontroleerd op 15 september 2026. Deze tarieven worden periodiek herzien; controleer ze vóór publicatie.

Illustratie van twee gekoppelde registers waarin één verzekeringsregistratie ontbreekt
Twee registers naast elkaar (3:4)

Wie beslist

Twee sporen bij een ingevorderd rijbewijs

Wordt uw rijbewijs ingenomen na een snelheidsmeting of een alcoholcontrole, dan starten er twee procedures tegelijk. Ze staan los van elkaar, hebben eigen termijnen en eigen beslissers. Dat verrast vrijwel iedereen.

Spoor 1 — het Openbaar Ministerie

Het strafrechtelijke spoor. De officier van justitie beslist of uw rijbewijs wordt teruggegeven of langer wordt ingehouden, en of er wordt vervolgd.

Spoor 2 — het CBR

Het bestuursrechtelijke spoor. Het CBR kijkt niet naar straf, maar naar de vraag of u nog geschikt bent om te rijden. Dat kan leiden tot een onderzoek of een verplichte cursus.

De sporen kruisen elkaar niet

Een gunstige uitkomst bij het OM stopt de maatregel van het CBR niet, en andersom. U moet op beide sporen apart reageren.

De kern van het misverstand zit hier: mensen wachten op de uitkomst van de strafzaak en gaan ervan uit dat het CBR daarna vanzelf volgt. Dat gebeurt niet. Het CBR werkt op een eigen tijdlijn en stuurt zijn eigen brieven. Wie daar niet op reageert, kan zijn rijbewijs kwijtraken terwijl de strafzaak nog loopt.

Op het strafrechtelijke spoor bestaat een aparte route om uw rijbewijs sneller terug te krijgen: de klaagschriftprocedure, geregeld in artikel 164 van de Wegenverkeerswet 1994. Daarbij weegt zwaar mee of u het rijbewijs aantoonbaar nodig heeft voor uw werk.

Wilt u beide sporen stap voor stap doorlopen, lees dan verder over een ingevorderd rijbewijs en de CBR-procedures.

Termijnen

De termijnen die uw zaak maken of breken

Dit is de fout die het vaakst een op zich kansrijke zaak onderuit haalt. In het civiele recht heeft u vaak maanden om te reageren. In het verkeersrecht niet. Hier telt een termijn van zes weken of soms zelfs veertien dagen, en die begint te lopen op de datum die op de brief staat — niet op de dag dat u de brief openmaakt.

Is de termijn voorbij, dan wordt uw bezwaar niet inhoudelijk beoordeeld maar simpelweg te laat verklaard. Of u gelijk had, komt dan niet meer aan de orde. Neem daarom eerst deze stappen.

Checklist: zodra er een brief binnenkomt

Welke termijn precies voor u geldt, en hoe u die route inzet, leest u hieronder bij bezwaar maken tegen de boete. Twijfelt u of de registratie van uw verzekering wel klopt, controleer dan eerst of uw auto als verzekerd bekendstaat bij de RDW. Gaat het om de geldigheid van uw document, kijk dan bij de RDW rijbewijs check.

Uw verweer

Bent u het niet eens met de boete?

Illustratie van twee CJIB-routes met verschillende reactietermijnen
Twee routes, twee termijnen (3:4)

Bijna iedereen begint hier verkeerd. Men schrijft een brief, noemt dat bezwaar, en stuurt die naar het CJIB. Dat loopt nergens op uit, want het CJIB int de boete maar stelt hem niet vast. Uw verweer moet naar het Openbaar Ministerie.

En nog belangrijker: er bestaan twee verschillende routes met twee verschillende termijnen. Welke route voor u geldt, leest u niet in de tekst van de brief, maar aan de letter rechtsboven in de hoek.

Kijk hier als eerste

Een M betekent zes weken om in beroep te gaan, en u hoeft tijdens die procedure nog niet te betalen. Een O betekent veertien dagen om in verzet te gaan, en dan mag u juist niet betalen: wie betaalt, aanvaardt de strafbeschikking en kan er daarna niets meer tegen doen. Verwart u die twee, dan bent u te laat of heeft u uw zaak al weggegeven.

De letter rechtsboven op de brief van het CJIB en de bijbehorende route
LetterSoort beslissingUw route en termijn
MMulderboete, voor lichte overtredingenBeroep bij de officier van justitie, binnen 6 weken. Betaling wordt zolang uitgesteld.
OStrafbeschikking, voor zwaardere overtredingenVerzet bij de officier van justitie, binnen 14 dagen. Niet betalen.
SBoetevonnis, opgelegd door de rechterHoger beroep, binnen 2 weken na de uitspraak.
TTransactievoorstelNiet betalen als u het oneens bent. De zaak gaat dan naar de rechter.
EBoete uit een ander Europees landVerweer kan alleen in het land dat de boete oplegde, niet hier.

Bron: bezwaar tegen een boete van het CJIB op juridischloket.nl. Gecontroleerd op 15 september 2026.

De route bij een Mulderboete, stap voor stap

De termijn van zes weken begint te lopen op de datum die in de brief staat, niet op de dag dat u hem uit de bus haalt. Dient u op tijd in, dan hoeft u de boete voorlopig niet te betalen: u krijgt automatisch uitstel. De officier van justitie heeft daarna zestien weken om te beslissen, en mag die periode met tien weken verlengen als hij meer informatie nodig heeft. Reken dus op een lange adem.

Wijst hij uw beroep af, dan kunt u binnen zes weken naar de kantonrechter. Daar geldt wel een harde voorwaarde: de boete moet eerst betaald zijn, anders wordt uw beroep niet behandeld. Kunt u dat bedrag niet missen, dan moet u dat in dezelfde brief aantonen; de rechter beslist dan of hij uw zaak toch inhoudelijk oppakt. Krijgt u gelijk, dan komt het geld terug.

Daarna is er nog hoger beroep bij het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, binnen zes weken. Dat staat alleen open als de boete van de kantonrechter hoger is dan € 110, of als u niet-ontvankelijk bent verklaard.

Wanneer heeft verweer zin?

Protesteren loont als u kunt aantonen dat u de overtreding niet beging. Denk aan: u had de auto al verkocht en heeft het vrijwaringsbewijs, iemand reed zonder uw toestemming in uw auto, uw kenteken is op een ander voertuig gebruikt, of het gaat simpelweg om een ander kentekennummer. Stuur dat bewijs meteen mee.

Een schrijffout in de plaats, de tijd of uw naam is daarentegen zelden genoeg. Die wordt hersteld en de boete komt opnieuw. Betaal een Mulderboete ook niet te laat, want dan loopt het bedrag op.

Twijfelt u of de registratie van uw verzekering wel klopte op de datum van de controle, controleer dat dan eerst bij de verzekeringsstatus van uw auto.

Illustratie van twee CJIB-routes met verschillende reactietermijnen
Twee routes, twee termijnen (3:4)

Loopt er een termijn?

Kreeg u een brief waarvan u de gevolgen niet kunt overzien?

Wij beoordelen kosteloos welke instantie beslist, welke termijn er loopt en of er grond is om te reageren.

Overzicht

Uw plichten in één overzicht

Dit overzicht zet de verplichtingen naast elkaar die aan uw tenaamstelling hangen, laat zien welke instantie waarover beslist, en herinnert u aan wat u doet zodra er een brief binnenkomt.

Bewaar het zodra u een kenteken op uw naam zet.

Infographic met kentekenplichten, betrokken instanties en eerste stappen na ontvangst van een brief
Infographic — plichten en instanties (9:16)
Envelop met kalender als symbool voor een juridische reactietermijn

Belangrijkste tip

Meld u af van het kenteken voordat u de auto wegbrengt, niet erna. Zonder vrijwaringsbewijs blijft de tenaamstelling op uw naam staan — en daarmee de verzekeringsplicht, de belasting en elke brief die daaruit volgt. Van alle stappen op deze pagina is dit de enige die u volledig zelf in de hand heeft.

Werkwijze

Uw route naar een oplossing in 3 stappen

1

Gratis intake

U stuurt ons de brief en beschrijft wat er is gebeurd. Wij bepalen kosteloos welke instantie beslist en welke termijn loopt.

2

Dossier & onderbouwing

Wij verzamelen de stukken die uw kant onderbouwen en zorgen dat die compleet zijn voordat de termijn verstrijkt.

3

Daadkrachtige actie

Van een gemotiveerde reactie tot een klaagschrift — wij zetten de stap die in uw geval het meeste oplevert.

Veelgestelde vragen

Vragen over verkeersrecht en verzekeringen

Stilstaande auto met schild en kentekendocument als symbool voor de verzekeringsplicht

Meest gestelde vraag

Mijn auto rijdt niet meer. Moet die dan nog verzekerd zijn?

Ja. De verzekeringsplicht hangt aan de tenaamstelling van het kenteken, niet aan het gebruik van de auto. Een auto die stilstaat op de oprit, kapot is of maandenlang niet wordt gereden, moet nog steeds WA-verzekerd zijn. Wilt u die plicht pauzeren, dan is er precies één legale route: het kenteken schorsen bij de RDW. Zolang de schorsing loopt vervallen de verzekerings-, APK- en belastingplicht, maar mag het voertuig niet op de openbare weg staan.

Dan is de tenaamstelling niet beëindigd. Een mondelinge afspraak of een ondertekend koopcontract doet dat niet; alleen een vrijwaringsbewijs haalt het kenteken van uw naam. Zolang dat er niet is, blijft u voor de overheid de houder, met alle plichten die daarbij horen. Zoek het vrijwaringsbewijs op en neem meteen contact op met de koper als u het nooit heeft gekregen.

Dan gaat het bijna altijd om een registratieprobleem, niet om een dekkingsprobleem. Een nieuwe polis staat niet op hetzelfde moment in het register, en soms wordt een kenteken verkeerd doorgegeven. Vraag uw verzekeraar om een polisblad met de ingangsdatum en het juiste kenteken, en reageer daarmee binnen de termijn die op de brief staat.

Nee. Wegens privacywetgeving toont de RDW uitsluitend óf een voertuig WA-verzekerd is, nooit bij wélke maatschappij. Weet u niet meer waar de polis loopt, kijk dan in uw bankafschriften naar de incasso of zoek de laatste groene kaart op. De RDW kan u daar niet bij helpen.

De officier van justitie neemt daar op korte termijn een beslissing over: teruggeven of langer inhouden. Wacht daar niet passief op. Bent u het met het inhouden oneens, dan kunt u een klaagschrift indienen op grond van artikel 164 van de Wegenverkeerswet 1994. Verzamel alvast een werkgeversverklaring waaruit blijkt dat u het rijbewijs voor uw werk nodig heeft — dat weegt in die procedure zwaar mee.

Nee. Het CBR beoordeelt iets anders dan de rechter: niet of u strafbaar was, maar of u nog geschikt bent om te rijden. Die beoordeling loopt op een eigen tijdlijn en met eigen brieven. Reageert u daar niet op, dan kan een maatregel doorgaan terwijl de strafzaak allang voorbij is. Behandel beide sporen dus apart.

Dat hangt af van de letter rechtsboven op de brief. Gaat u bij een Mulderboete (M) in beroep bij de officier van justitie, dan krijgt u automatisch uitstel en hoeft u voorlopig niet te betalen. Gaat u bij een strafbeschikking (O) in verzet, dan mag u juist niet betalen: betaling geldt als aanvaarding en daarna kunt u er niets meer tegen doen. Stapt u later naar de kantonrechter, dan draait het om: dan moet de boete eerst wel betaald zijn.

Dan bent u in overtreding zodra u de openbare weg op gaat, ook als u nooit wordt staandegehouden. Anders dan bij de verzekeringsplicht volgt hier geen automatische registercontrole; het komt meestal pas aan het licht bij een controle. Het rijbewijsdocument wordt in principe voor tien jaar afgegeven, gerekend vanaf de aanvraagdatum. Bent u zeventig jaar of ouder, of heeft u een rijbewijs C of D, dan is het vijf jaar. Let er daarnaast op dat de categorieën op de achterkant korter geldig kunnen zijn dan het pasje zelf. Zet de datum in uw agenda en vraag ruim op tijd een nieuw rijbewijs aan.

Jurisprudentie

Relevante uitspraken over verkeersrecht

Rechterlijke uitspraken over de verzekeringsplicht, registercontroles en de invordering van een rijbewijs, automatisch geladen uit onze database.

Geen uitspraken gevonden

Pas uw zoekopdracht of filters aan en probeer het opnieuw.

Aan de slag

Laat uw situatie beoordelen

Stuur ons uw situatie. Wij bekijken uw zaak en beoordelen welke instantie beslist, welke termijn mogelijk geldt en welke vervolgstap passend kan zijn.

Wij behandelen uw gegevens vertrouwelijk conform ons privacybeleid.