Non-conformiteit auto

BMW roetfilter brand 2016: Consument wint zaak over non-conforme auto

Een consument koopt een tweedehands BMW die één dag later in brand vliegt door een defect roetfilter uit 2016. De verzekeraar neemt de zaak over en eist via de rechter ontbinding van de koopovereenkomst wegens non-conformiteit. De rechter geeft de consument gelijk: de auto voldeed niet en de koopovereenkomst wordt ontbonden met terugbetaling van de koopsom en vergoeding van de huurauto.

Uitkomst: Koper heeft gewonne
Rechtbank

Rechtbank Zeeland-West-Brabant

Datum uitspraak

9 november 2022

Zaaknummer

9847433 CV 22-1372

ECLI

ECLI:NL:RBZWB:2022:6373

Onderwerp

Non-conformiteit tweedehands auto, consumentenkoop, ontbinding, schadevergoeding

Wetsartikel

Artikel 7:17 Burgerlijk Wetboek, Artikel 7:18 lid 2 Burgerlijk Wetboek, Artikel 7:22 lid 2 Burgerlijk Wetboek, Artikel 6:217 Burgerlijk Wetboek

Samenvatting in gewone taal

Wat is er gebeurd?

Stelt u zich voor: u koopt een mooie tweedehands BMW uit 2016 bij een autobedrijf, maar één dag later vliegt de auto in brand tijdens het rijden. Dat is precies wat de heer [naam 1] overkwam. De oorzaak van de brand bleek een ernstig defect aan het roetfilter te zijn. Omdat de auto totaal verloren was, heeft zijn verzekeraar, InShared, de schade uitgekeerd en de vordering van de consument op het autobedrijf overgenomen. InShared stapte vervolgens naar de rechter, omdat zij vond dat het autobedrijf een auto had geleverd die niet voldeed aan de verwachtingen, oftewel ‘non-conform’ was. De kernvraag in deze zaak was wie er verantwoordelijk was voor de schade die ontstond door de BMW roetfilter brand 2016.

De wettelijke regels: Consumentenkoop en bewijsvermoeden

Deze zaak draait om de regels van consumentenkoop. Dat betekent dat de koper (een particulier) extra bescherming geniet ten opzichte van een zakelijke koper. De wet zegt dat een product ‘conform’ moet zijn: het moet de eigenschappen bezitten die u als koper mocht verwachten. Bij een auto verwacht u uiteraard dat deze veilig is en niet spontaan in brand vliegt.

Een belangrijk aspect in deze zaak is het ‘bewijsvermoeden’ bij consumentenkoop. Als een defect zich binnen zes maanden na aankoop van een product openbaart, dan gaat de wet ervan uit dat dit defect er al was toen u het product kocht. Het is dan aan de verkoper om te bewijzen dat dit niet het geval was. Dit maakt de positie van de consument veel sterker. Het autobedrijf probeerde dit bewijsvermoeden te ontkrachten door te stellen dat de auto te snel was gesloopt, waardoor zij geen eigen onderzoek meer kon doen en in haar bewijspositie was geschaad. De rechter ging hier echter niet in mee, omdat de aard van de zaak (een tweedehands auto) en de aard van het gebrek zich niet verzetten tegen het bewijsvermoeden. Wilt u meer weten over dit onderwerp? Kijk dan op onze pagina over aankoop gebreken.

Non-conformiteit bewezen bij de BMW roetfilter brand

De rechter oordeelde dat de BMW inderdaad non-conform was. De brand, veroorzaakt door een oververhit roetfilter, was een groot veiligheidsrisico en had zich al één dag na aankoop voorgedaan. Uit de expertiserapporten van zowel de verzekeraar als de contra-expert van het autobedrijf bleek dat de thermische overbelasting van het roetfilter de brand had veroorzaakt. Hoewel het autobedrijf suggereerde dat het rijgedrag van de consument de oorzaak was, kon het niet voldoende onderbouwen waarom dit meer gewicht moest krijgen dan eerdere rijomstandigheden van de vorige bestuurder, die ook hadden kunnen leiden tot vervuiling van het roetfilter.

Ontbinding van de koopovereenkomst

Omdat de auto non-conform was, mocht InShared (namens de consument) de koopovereenkomst ontbinden. Normaal gesproken moet een koper de verkoper eerst de kans geven om het product te repareren of te vervangen. Maar in dit geval was de auto totaal verloren gegaan en was reparatie onmogelijk. Hoewel het autobedrijf aangaf dat ze de auto goedkoop had kunnen herstellen, vond de rechter de offertes daarvoor niet realistisch. Ook het aanbieden van een vervangende auto was niet aan de orde, omdat het autobedrijf zich al op formele verweren beriep en dus sowieso niet tot vervanging zou zijn overgegaan.

Geld terug en schadevergoeding

Door de ontbinding moest het autobedrijf de koopsom terugbetalen aan InShared. Omdat de auto gesloopt was en niet kon worden teruggegeven, werd de ‘restwaarde’ van het wrak (vastgesteld op € 1.585) van de koopsom afgetrokken. Daarnaast kreeg InShared ook de huurkosten van een vervangende auto, inclusief btw, vergoed. De totale schadevergoeding die het autobedrijf moest betalen, kwam hiermee op € 24.090,24 plus wettelijke rente.

Wat speelde er in deze zaak?

17 september 2020

Verkoop tweedehands BMW aan consument, de heer [naam 1], door autobedrijf 't Centrum.

18 september 2020

De gekochte BMW vliegt in brand tijdens het rijden.

29 september 2020

Expertisebureau DEKRA (ingeschakeld door verzekeraar InShared) doet een eerste onderzoek naar de oorzaak van de brand.

13 oktober 2020

Nader onderzoek door DEKRA en Bovemij (verzekeraar van het autobedrijf). De BMW wordt na dit onderzoek gesloopt.

10 november 2020

InShared doet namens de consument een beroep op non-conformiteit en roept de ontbinding van de koopovereenkomst in.

4 december 2020

De vordering van de consument op autobedrijf 't Centrum wordt officieel overgenomen (gecedeerd) door InShared.

14 december 2020

InShared stelt autobedrijf 't Centrum opnieuw aansprakelijk, nu uit eigen naam, en roept wederom de ontbinding van de koopovereenkomst in.

23 december 2020

Autobedrijf 't Centrum laat weten een contra-expertise te willen laten uitvoeren.

24 juni 2021

Het rapport van de contra-expert Hanselman Groep (ingeschakeld door 't Centrum) is gereed en wordt door InShared ontvangen.

9 november 2022

De Rechtbank Zeeland-West-Brabant doet uitspraak in de zaak.

Standpunt van de koper

InShared, die de vordering van de consument had overgenomen, stelde dat de BMW non-conform was. De auto voldeed niet aan de overeenkomst omdat deze één dag na aankoop in brand vloog door een defect roetfilter, wat een gevaar voor de verkeersveiligheid opleverde. InShared eiste daarom ontbinding van de koopovereenkomst en terugbetaling van de koopsom, verminderd met de restwaarde van het wrak, plus vergoeding van de huurkosten voor een vervangende auto.

Verweer van de verkoper

Autobedrijf 't Centrum betwistte de non-conformiteit en stelde dat InShared te laat had geklaagd. Daarnaast vond het autobedrijf dat het wettelijk bewijsvermoeden niet gold, omdat de snelle sloop van de auto hun bewijspositie ernstig had geschaad. Ze beweerden ook dat het rijgedrag van de consument de brand had veroorzaakt en dat zij de auto tegen lage kosten hadden kunnen herstellen als ze daartoe de gelegenheid hadden gekregen.

De centrale juridische vraag

Mag een koopovereenkomst van een tweedehands BMW, die één dag na aankoop in brand vliegt door een roetfilterprobleem, worden ontbonden op basis van non-conformiteit, zelfs als de auto al gesloopt is en er discussie is over de oorzaak van de brand?

Veelgestelde Vragen (FAQ)

Wat betekent "non-conformiteit" bij een auto?

Non-conformiteit betekent dat de auto die u heeft gekocht niet voldoet aan wat u er als koper redelijkerwijs van mocht verwachten. Bij een auto gaat het erom dat deze de eigenschappen bezit die voor een normaal en veilig gebruik nodig zijn, en waarvan u de aanwezigheid niet hoefde te betwijfelen.

Hoe werkt het bewijsvermoeden bij consumentenkoop als mijn auto snel stuk gaat?

Als u als consument een tweedehands auto koopt en er ontstaat binnen zes maanden na aankoop een gebrek, dan gaat de wet ervan uit dat dit gebrek al aanwezig was op het moment van de koop. Het is dan aan de verkoper om te bewijzen dat dit niet zo was. Dit versterkt uw positie aanzienlijk bij gebreken die kort na de aankoop optreden.

Kan ik de koopovereenkomst ontbinden als mijn auto non-conform blijkt te zijn?

Ja, als een auto non-conform blijkt te zijn, kunt u in principe de koopovereenkomst ontbinden. Voordat u dat doet, moet u de verkoper vaak eerst de kans geven om het gebrek te herstellen of de auto te vervangen. Als herstel of vervanging onmogelijk is (bijvoorbeeld door totaalverlies) of niet binnen een redelijke termijn kan, dan kunt u de overeenkomst alsnog ontbinden.

Krijg ik mijn geld terug als de koopovereenkomst wordt ontbonden, en wat gebeurt er met de kapotte auto?

Bij ontbinding van de koopovereenkomst moet de verkoper de koopsom aan u terugbetalen. U moet op uw beurt de auto teruggeven. Als de auto, zoals in deze zaak, totaal is afgebrand en gesloopt, wordt de restwaarde (wrakwaarde) van de auto in mindering gebracht op het bedrag dat u terugkrijgt. Eventuele extra kosten, zoals huur van een vervangende auto, kunnen ook worden vergoed.