Huurkoop & Dwaling

Opel Calibra met teruggedraaide teller en verborgen gebreken: wat zijn je rechten bij huurkoop?

Een vrouw kocht een Opel Calibra via huurkoop, maar de kilometerteller bleek teruggedraaid en de auto zat vol gebreken. Ze vernietigde de overeenkomst wegens dwaling. Het hof Amsterdam gaf haar ongelijk, maar de advocaat-generaal bij de Hoge Raad concludeerde dat het hof op drie punten fouten had gemaakt en het arrest vernietigd moest worden.

Uitkomst: Koper heeft gewonne
Rechtbank

Parket bij de Hoge Raad (conclusie Advocaat-Generaal)

Datum uitspraak

11 juli 2008

Zaaknummer

C07/065HR

ECLI

ECLI:NL:PHR:2008:BD2410

Onderwerp

Huurkoop, dwaling, teruggedraaide kilometerteller, verborgen gebreken, mededelingsplicht verkoper

Wetsartikel

Art. 6:228 BW (dwaling), Non-conformiteit (art. 7:17 BW), Huurkoop

Samenvatting in gewone taal

Wat was er aan de hand?

Een vrouw kocht in juni 2002 via een huurkoopovereenkomst een Opel Calibra uit 1991 bij Westminster Rental B.V. Ze betaalde een aanschafprijs van €6.785 en ruilde haar eigen Mazda in. Al snel bleek er van alles mis met de auto: de kilometerteller was teruggedraaid, de auto zat vol gebreken en bij een APK-keuring in 2003 werd de auto zelfs afgekeurd vanwege ernstig roest en versleten remmen.

Wat deed de koopster?

Al in augustus 2002 stuurde haar advocaat een brief aan Rental waarin de overeenkomst werd vernietigd wegens bedrog en dwaling. De reden: de kilometerteller was geknoeid. Uit gegevens van de Nationale Auto Pas bleek dat de auto in 1997 opeens bijna 40.000 kilometer minder had gereden dan twee jaar daarvoor. De koopster wilde haar aanbetaling van €1.879,77 en de inruilprijs van de Mazda terug.

Wat zei de rechter?

De kantonrechter gaf de koopster in 2005 gelijk: er was sprake van dwaling en de overeenkomst was terecht vernietigd. Maar in hoger beroep draaide het gerechtshof Amsterdam dit oordeel terug. Het hof vond dat de koopster zelf onderzoek had moeten doen naar de kilometerstand en dat ze het risico had aanvaard.

Wat deed de Hoge Raad (cassatie)?

De koopster ging in cassatie. De advocaat-generaal bij de Hoge Raad concludeerde dat het hof op een aantal punten fouten had gemaakt. Drie klachten waren volgens hem gegrond:

1. De koopakte: Het hof hield rekening met een koopakte die de koopster stelde nooit te hebben ondertekend of gezien. Het hof was zonder uitleg aan die belangrijke stelling voorbijgegaan.

2. De brief van 10 juli 2002: Car Partners bood in die brief aan de gebreken te herstellen. Het hof zei dat de koopster op dat aanbod had moeten ingaan. Maar de koopster stelde die brief pas op 16 november 2002 te hebben ontvangen. Het hof had die stelling niet genegeerd mogen worden.

3. De gebreken in 2003: Het hof vond dat de ernstige gebreken bij de APK in 2003 niet meetelden, omdat niet bewezen was dat ze er al bij aankoop waren. Maar de advocaat-generaal stelde dat je als koper van een auto van €6.785 redelijkerwijs niet hoeft te verwachten dat die al na één jaar totaal verrot en onveilig is.

Wat betekent dit voor consumenten?

Deze zaak laat zien dat bij huurkoop dezelfde regels gelden als bij gewone koop. Als een verkoper informatie achterhoudt over gebreken zoals een teruggedraaide teller, kan de koper de overeenkomst vernietigen wegens dwaling. Bovendien mag een rechter niet zomaar voorbijgaan aan stellingen die je als koper hebt ingenomen, ook als je die in hoger beroep niet uitdrukkelijk herhaalt. De conclusie van de advocaat-generaal strekte tot vernietiging van het arrest van het hof.

Wat speelde er in deze zaak?

7 juni 2002

Koopster sluit huurkoopovereenkomst voor Opel Calibra 1991 met Westminster Rental B.V.

28 juni 2002

ANWB keurt de auto: matige staat, carrosserieschade en meerdere reparaties nodig.

8 juli 2002

Nationale Auto Pas toont aan dat de kilometerteller is teruggedraaid (bijna 40.000 km in 1997).

5 augustus 2002

Advocaat van koopster vernietigt de huurkoopovereenkomst buitengerechtelijk wegens dwaling en bedrog.

10 juli 2002

Car Partners biedt aan gebreken te herstellen; koopster stelt deze brief pas op 16 november 2002 te hebben ontvangen.

2003

APK-keuring: auto afgekeurd wegens ernstig roest en sterk versleten remsysteem.

11 februari 2005

Kantonrechter Amsterdam geeft koopster gelijk: dwaling geslaagd, overeenkomst vernietigd.

28 september 2006

Gerechtshof Amsterdam vernietigt vonnis kantonrechter; koopster krijgt ongelijk.

11 juli 2008

Advocaat-generaal concludeert bij Hoge Raad: hof heeft fouten gemaakt, arrest moet worden vernietigd.

Standpunt van de koper

De koopster stelde dat de kilometerteller was teruggedraaid, de auto vol verborgen gebreken zat en zij nooit de koopakte had ondertekend of gezien. Ze vernietigde de overeenkomst wegens dwaling en bedrog en eiste haar aanbetaling en inruilprijs terug.

Verweer van de verkoper

Westminster Rental stelde dat de koopster via een aparte koopakte bij Car Partners had gekocht en dat Rental alleen een financieringsovereenkomst had gesloten. Rental betoogde dat de aantekening 'Onlogisch' bij de kilometerstand in de koopakte voor de koopster duidelijk genoeg was, en dat zij zelf onderzoek had moeten doen.

De centrale juridische vraag

Mag een professionele autoverkoper de dwaling van een consument afwijzen omdat die zelf geen onderzoek deed naar de kilometerstand, terwijl de verkoper zijn mededelingsplicht niet is nagekomen?

Veelgestelde Vragen (FAQ)

Wat is dwaling bij de aankoop van een auto?

Dwaling betekent dat je een overeenkomst hebt gesloten op basis van een verkeerde voorstelling van zaken. Als je een auto had gekocht wetende dat de teller was teruggedraaid, had je dat niet gedaan. In dat geval kun je de koop vernietigen.

Moet ik als koper altijd zelf onderzoek doen naar de kilometerstand?

Niet altijd. Als de verkoper zijn mededelingsplicht schendt (hij wist of had moeten weten dat er iets mis was maar zei niets), mag hij jou niet tegenwerpen dat jij zelf geen onderzoek hebt gedaan.

Wat is huurkoop?

Bij huurkoop betaal je de auto in termijnen. Zolang je niet alles hebt betaald, blijft de verkoper eigenaar. Pas na de laatste betaling word jij eigenaar. Dezelfde regels als bij gewone koop gelden ook hier.

Wat als ik een brief van de verkoper niet heb ontvangen?

Als de verkoper beweert dat hij gebreken wilde herstellen via een brief, maar jij die brief nooit hebt ontvangen, mag de rechter niet zomaar aannemen dat je het aanbod hebt geweigerd. Jouw stelling dat je de brief niet hebt ontvangen moet serieus worden onderzocht.

Wat als ernstige gebreken pas een jaar na aankoop aan het licht komen?

Ook al waren de gebreken bij aankoop misschien niet zichtbaar, je mag als koper redelijkerwijs verwachten dat een auto niet al na één jaar compleet verrot en onveilig is. De rechter moet daarmee rekening houden.