Schadefonds Geweldsmisdrijven

Schadefonds verkeersongeval voorwaardelijk opzet 2023: geen uitkering bij onduidelijk opzet

Het Schadefonds Geweldsmisdrijven keerde geen geld uit na een verkeersongeval met letsel. De rechter oordeelde dat er geen bewijs was voor 'opzet' of 'voorwaardelijk opzet' van de bestuurder. De aanvraag van het slachtoffer werd afgewezen, omdat een gewoon verkeersongeluk geen opzettelijk geweldsmisdrijf is. Ook de klacht dat hij niet gehoord was in bezwaar, werd afgewezen door de rechtbank.

Uitkomst: Vordering koper afgewezen
Rechtbank

Rechtbank Midden-Nederland

Datum uitspraak

31 oktober 2023

Zaaknummer

UTR 23/1142

ECLI

ECLI:NL:RBMNE:2023:6095

Onderwerp

Schadefonds Geweldsmisdrijven, voorwaardelijk opzet verkeersongeval

Wetsartikel

Artikel 3 van de Wet schadefonds geweldsmisdrijven (Wsg), Beleidsbundel Schadefonds Geweldsmisdrijven van 1 augustus 2021

Samenvatting in gewone taal

Schadefonds verkeersongeval voorwaardelijk opzet 2023: wanneer krijg je een uitkering?

Stel je voor: je bent slachtoffer geworden van een verkeersongeval en hebt daardoor ernstig letsel opgelopen. Je denkt dat de andere bestuurder expres handelde en vraagt daarom een uitkering aan bij het Schadefonds Geweldsmisdrijven. Maar wat als de rechter oordeelt dat er geen sprake was van opzet? Dit gebeurde in een zaak bij de Rechtbank Midden-Nederland in 2023, waar een eiser geen uitkering kreeg.

Het Schadefonds Geweldsmisdrijven is er voor mensen die slachtoffer zijn geworden van een opzettelijk gepleegd geweldsmisdrijf in Nederland, waarbij ze ernstig lichamelijk of geestelijk letsel hebben opgelopen. Belangrijk hierbij is het woord ‘opzettelijk’. Het fonds is niet bedoeld voor ongelukken waar geen opzet in het spel is.

Wat is ‘voorwaardelijk opzet’ en waarom was het niet bewezen in dit verkeersongeval?

In deze specifieke zaak was de eiser, het slachtoffer van een verkeersongeval, van mening dat de andere bestuurder hem expres raakte. Volgens de eiser zag de bestuurder hem wel, maar gaf hij toch gas om voor hem langs te rijden op een rotonde. De bestuurder zou daarmee bewust het risico hebben genomen om de eiser te raken. Dit heet in juridische termen ‘voorwaardelijk opzet’: je accepteert bewust de grote kans dat er iets ergs gebeurt door jouw handelen.

De Commissie Schadefonds Geweldsmisdrijven wees de aanvraag van de eiser af. De rechtbank gaf de Commissie hierin gelijk. Waarom? Omdat uit de aangifte van de eiser niet duidelijk bleek dat de bestuurder echt de bedoeling had om hem letsel toe te brengen, of dat hij bewust dat risico nam. Het feit dat de bestuurder gas gaf om voor de eiser langs te gaan, was volgens de rechter niet genoeg om ‘voorwaardelijk opzet’ aan te nemen. Daarbij speelde ook mee dat de bestuurder niet strafrechtelijk was vervolgd voor het ongeluk. Zonder duidelijk bewijs van opzet (of voorwaardelijk opzet) komt de eiser niet in aanmerking voor een uitkering uit het Schadefonds. Voor meer informatie over dit onderwerp, bezoek onze pagina over schadevergoeding en aansprakelijkheid.

Niet gehoord tijdens bezwaar: een andere kwestie

De eiser voerde ook aan dat hij ten onrechte niet was gehoord tijdens de bezwaarfase, omdat hij de uitnodiging voor de zitting niet had ontvangen of kunnen openen. De rechtbank heeft dit argument echter ook afgewezen. Uit de dossiers bleek dat de uitnodiging op de juiste manier digitaal was verstuurd naar het bekende e-mailadres van de eiser. De eiser gaf zelf ook aan dat hij het bericht wel had ontvangen, maar de inhoud niet kon lezen. Omdat hij hierover geen contact had opgenomen met de Commissie, kon dit ook geen reden zijn voor een ander oordeel.

Wat speelde er in deze zaak?

30 december 2022

De Commissie Schadefonds Geweldsmisdrijven wijst de aanvraag van eiser voor een uitkering af, omdat het ongeval geen 'opzettelijk gepleegd geweldsmisdrijf' is.

15 februari 2023

Na bezwaar van eiser, bevestigt de Commissie de afwijzing van de aanvraag.

31 oktober 2023

De Rechtbank Midden-Nederland behandelt het beroep van eiser en doet direct uitspraak.

31 oktober 2023

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond, wat betekent dat eiser geen gelijk krijgt.

Standpunt van de koper

De eiser stelt dat zijn verkeersongeval wel een 'opzettelijk gepleegd geweldsmisdrijf' is. De bestuurder zag hem en verleende desondanks geen voorrang, wetende dat het mis zou gaan. De bestuurder heeft gas gegeven om voor eiser langs te gaan, waardoor er sprake is van voorwaardelijk opzet. Ook is eiser ten onrechte niet gehoord in de bezwaarfase.

Verweer van de verkoper

De Commissie Schadefonds Geweldsmisdrijven stelt dat geen sprake is van een opzettelijk gepleegd geweldsmisdrijf in de zin van de wet. Uit de aangifte blijkt niet dat de wil van de bestuurder erop gericht was letsel toe te brengen, of dat deze bewust de aanmerkelijke kans daartoe heeft aanvaard. De bestuurder is bovendien niet strafrechtelijk vervolgd. Over de hoorzitting: eiser is wel degelijk geïnformeerd via zijn e-mailadres.

De centrale juridische vraag

Wanneer is er sprake van een 'opzettelijk gepleegd geweldsmisdrijf' in de zin van de Wet schadefonds geweldsmisdrijven, en is 'voorwaardelijk opzet' voldoende bewezen bij een verkeersongeval?

Veelgestelde Vragen (FAQ)

Wanneer kom ik in aanmerking voor een uitkering van het Schadefonds Geweldsmisdrijven?

Je komt in aanmerking als je ernstig letsel hebt opgelopen door een opzettelijk gepleegd geweldsmisdrijf in Nederland. Dit betekent dat de dader bewust de bedoeling had om jou letsel toe te brengen, of bewust het risico daarop heeft genomen.

Wat is 'voorwaardelijk opzet' precies?

Voorwaardelijk opzet betekent dat de dader bij zijn handelen bewust een grote kans heeft aanvaard dat het slachtoffer letsel zou oplopen. Het is dus geen directe bedoeling, maar het bewust accepteren van een risico.

Kan een verkeersongeval als een 'opzettelijk gepleegd geweldsmisdrijf' worden gezien?

Alleen als er duidelijk bewijs is dat de bestuurder opzettelijk (of met voorwaardelijk opzet) handelde om letsel te veroorzaken. Een ongeval waarbij iemand gas geeft om voorrang af te dwingen is op zichzelf niet genoeg om opzet aan te nemen, zeker als er geen strafrechtelijke vervolging heeft plaatsgevonden.

Wat als ik geen uitnodiging voor een hoorzitting heb ontvangen?

Het is belangrijk om je contactgegevens up-to-date te houden. Als de uitnodiging aantoonbaar via de juiste kanalen (bijvoorbeeld digitaal naar je bekende e-mailadres) is verstuurd, maar je deze niet kon openen, had je contact moeten opnemen met de instantie. Als je dit niet doet, kan de instantie ervan uitgaan dat je de informatie wel hebt ontvangen.